Słownik

Pojęcia, które warto znać

Krótkie definicje rzeczy, o które klienci pytają najczęściej. Same fakty, bez reklamy.

  • Adres kanoniczny (canonical)

    Wskazówka dla wyszukiwarki, który adres jest oryginałem, gdy ta sama treść jest pod kilkoma.

    Ta sama strona bywa dostępna z parametrami, z www i bez, z ukośnikiem na końcu i bez. Znacznik canonical mówi wyszukiwarce, który wariant liczyć, żeby nie dzielić sygnałów między duplikaty. Wskazuje się go w nagłówku strony.

  • API

    Sposób, w jaki dwa systemy wymieniają dane, np. strona pobiera stan magazynu z programu magazynowego.

    W praktyce: Zdzichu: urządzenie pyta mój serwer, a serwer model AI

  • Aplikacja webowa (PWA)

    Strona, którą można dodać do ekranu telefonu i używać jak aplikacji, bez sklepu z aplikacjami.

    Działa na każdym telefonie i komputerze z jednego kodu i potrafi częściowo pracować bez internetu. Do funkcji telefonu ma mniejszy dostęp niż aplikacja instalowana ze sklepu.

    W praktyce: Poradnik: aplikacja czy strona

  • Atak brute force

    Zgadywanie hasła przez automatyczne wypróbowywanie tysięcy kombinacji.

    Na stronach WordPressa trwa bez przerwy: roboty próbują loginu admin i popularnych haseł. Skuteczną obroną są długie, niepowtarzalne hasła, limit nieudanych prób logowania i uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Zmiana adresu logowania pomaga tylko jako dodatek.

  • Atak na łańcuch dostaw

    Włamanie przez cudzy kod, któremu ufasz: wtyczkę, bibliotekę albo narzędzie programisty.

    Zamiast atakować Twoją stronę, atakujący zatruwa popularną wtyczkę lub pakiet, a aktualizacja dostarcza mu dostęp. Ogranicza to minimum zależności, sprawdzanie, kto utrzymuje dodatek, aktualizacje po krótkim odczekaniu i kopie zapasowe, z których da się szybko wrócić.

  • Cache (pamięć podręczna)

    Gotowa kopia strony albo pliku, która wyświetla się szybciej niż budowanie jej od nowa.

    Cache działa na kilku poziomach: w przeglądarce odwiedzającego, na serwerze i w sieci CDN. Przyspiesza stronę, ale bywa powodem, że po zmianie treści widzisz jeszcze starą wersję. Wtedy pomaga twarde odświeżenie (Ctrl+F5) albo wyczyszczenie pamięci podręcznej.

  • CDN

    Sieć serwerów na świecie, które trzymają kopie plików blisko odwiedzającego.

    Zamiast pobierać obrazy i skrypty z jednego serwera, odwiedzający dostaje je z najbliższego węzła, więc strona ładuje się szybciej, a główny serwer ma mniej pracy. CDN pomaga najbardziej przy dużym ruchu z wielu krajów; dla lokalnej firmy zwykle wystarczy dobry hosting.

  • Certyfikat SSL/TLS

    Zaświadczenie, które pozwala przeglądarce zaszyfrować połączenie i potwierdzić, że to ta strona.

    Dzięki niemu adres zaczyna się od https i w przeglądarce pojawia się kłódka. Darmowe certyfikaty (np. Let's Encrypt) są w pełni wystarczające dla typowej strony firmowej i odnawiają się automatycznie. Wygasły certyfikat wyświetla odwiedzającym ostrzeżenie zamiast strony.

  • CI/CD

    Automatyzacja budowania i wdrażania. Zatwierdzona zmiana w kodzie sama trafia na serwer.

    Ogranicza to najczęstsze źródło awarii przy publikacji, czyli ręczne kopiowanie plików.

    W praktyce: Dyżur: każda zmiana sama buduje się w GitHub Actions

  • CLS

    Cumulative Layout Shift, miara tego, jak bardzo treść przeskakuje podczas ładowania. Dobry wynik to poniżej 0,1.

    Najczęstsze przyczyny to obrazy bez podanych wymiarów i czcionki podmieniane po wyrenderowaniu tekstu.

  • CMS

    System zarządzania treścią, panel, w którym samodzielnie zmieniasz teksty i zdjęcia bez znajomości kodu.

    Najpopularniejszy jest WordPress. Alternatywą są lżejsze systemy „headless”, w których panel jest oddzielony od samej strony.

    W praktyce: Vantage Hunting: dział porad, który zmieniasz bez programisty

  • Core Web Vitals

    Zestaw mierzalnych wskaźników Google opisujących, jak szybko i stabilnie strona wyświetla się użytkownikowi.

    Najważniejsze to LCP (kiedy pojawia się największy element), INP (jak szybko strona reaguje na kliknięcie) i CLS (czy treść nie skacze podczas ładowania).

  • CSP (Content Security Policy)

    Nagłówek, który mówi przeglądarce, skąd strona może ładować skrypty, style i obrazy.

    Jeśli ktoś wstrzyknie złośliwy skrypt (XSS), dobrze ustawione CSP może go zablokować, bo skrypt nie pochodzi z dozwolonego źródła. Wdraża się go ostrożnie: najpierw w trybie raportowania, żeby zobaczyć, co by zablokował, i dopiero potem włącza blokowanie.

    W praktyce: Poradnik: jak zabezpieczyć WordPressa, w tym nagłówki bezpieczeństwa

  • CSRF

    Atak, w którym obca strona zmusza zalogowanego użytkownika do wykonania akcji, której nie chciał.

    Zalogowany administrator otwiera podstawioną stronę, a ta w jego imieniu wysyła żądanie, np. zmiany hasła. Chronią przed tym jednorazowe tokeny w formularzach (w WordPressie: nonce) i atrybut ciasteczek SameSite. Wiele wtyczek ma przez brak tych zabezpieczeń luki.

  • CVE

    Numer publicznie znanej luki w konkretnym oprogramowaniu, np. CVE-2021-41773.

    Jeśli luka ma numer CVE, zwykle istnieje też poprawka, najczęściej w nowszej wersji programu. Po numerze łatwo sprawdzić, czy luka dotyczy Twojej wersji.

    W praktyce: Rysa: wynik skanu zestawiony z numerami CVE

  • CVSS

    Ocena od 0 do 10, jak groźna jest luka sama w sobie. Od 7,0 wysoka, od 9,0 krytyczna.

    Liczba nie zna Twojej firmy. O pilności decyduje też to, czy luka jest dostępna z internetu i czy ktoś już ją wykorzystuje.

    W praktyce: Poradnik: jak czytać raport z audytu bezpieczeństwa

  • CWE

    Katalog rodzajów błędów w oprogramowaniu, z numerami, np. CWE-79 dla XSS.

    CVE opisuje konkretną lukę w konkretnym produkcie, a CWE klasę błędu, z której takie luki wynikają. Raporty z audytów często podają oba numery, żeby programista wiedział, jaki wzorzec błędu naprawić, a nie tylko jedno miejsce w kodzie.

  • Dane strukturalne (schema.org)

    Ukryty w kodzie opis treści w formacie zrozumiałym dla maszyn, np. że to jest FAQ, usługa albo cena.

    Dzięki nim wyszukiwarki mogą pokazać rozwinięty wynik, a asystenci AI mają skąd zacytować fakty o firmie.

  • DNS

    Książka adresowa internetu: zamienia nazwę domeny na adres serwera.

    Gdy wpisujesz lysyweb.pl, przeglądarka pyta DNS, pod jakim adresem IP jest ta strona. Tu ustawia się też, dokąd trafia poczta e-mail domeny. Zmiany w DNS rozchodzą się od kilku minut do doby, dlatego przenosiny strony planuje się z zapasem.

  • Docker

    Narzędzie pakujące aplikację razem z jej środowiskiem, żeby wszędzie działała tak samo.

    Dzięki temu wdrożenie na nowym serwerze jest powtarzalne i nie wymaga ręcznego konfigurowania maszyny.

    W praktyce: Dyżur: panel działa w kontenerze na moim serwerze

  • Domena

    Adres, pod którym znajduje się Twoja strona, np. lysyweb.pl.

    Domenę się dzierżawi, zwykle na rok, i trzeba pamiętać o odnowieniu. Powinna być zarejestrowana na Ciebie lub Twoją firmę, nie na wykonawcę.

  • Edytor blokowy (Gutenberg)

    Edytor WordPressa, w którym stronę składa się z bloków: akapitów, zdjęć, przycisków, układów.

    Pozwala zmieniać treść i układ bez programisty, na żywym podglądzie. W nowoczesnych motywach blokowych w ten sam sposób edytuje się nagłówek, stopkę i szablony. Dobrze przygotowany motyw ogranicza wybór do tego, co pasuje do projektu, żeby nie dało się go przypadkiem zepsuć.

  • Framework

    Gotowy szkielet, na którym buduje się aplikację, żeby nie pisać wszystkiego od zera.

    Dla stron popularne są Astro i Next.js, dla aplikacji mobilnych Flutter. Wybór frameworka wpływa na szybkość strony i na to, kto później będzie w stanie ją rozwijać.

  • Frontend i backend

    Frontend to część widoczna w przeglądarce, backend to serwer, logika i baza danych działające w tle.

    Prosta wizytówka może nie mieć backendu wcale. Sklep, panel klienta czy logowanie już go wymagają.

    W praktyce: Zdzichu: urządzenie na biurku to frontend, mój serwer to backend

  • Git

    System, który zapisuje każdą zmianę w kodzie i pozwala do niej wrócić.

    Dzięki Gitowi wiadomo, kto, kiedy i dlaczego zmienił daną linię, a nieudaną zmianę da się cofnąć w kilka sekund. Kod trzyma się też w zdalnym repozytorium (np. GitHub), więc awaria komputera nie oznacza utraty projektu.

  • Hashowanie haseł

    Zapisywanie haseł w postaci nieodwracalnego skrótu zamiast samego hasła.

    Przy wycieku bazy atakujący dostaje skróty, a nie hasła. Używa się do tego wolnych, przeznaczonych do haseł algorytmów (np. Argon2, bcrypt), a nie zwykłego MD5 czy SHA-1, które da się łamać miliardami prób na sekundę. Hasło nigdy nie powinno być widoczne w kodzie ani w logach.

  • Headless CMS

    System do edycji treści, który nie rysuje strony: oddaje same dane innej aplikacji.

    Treść trzymasz w panelu, a wygląd robi osobna aplikacja (frontend), która pobiera ją przez API. Daje swobodę techniczną, ale to dwa systemy do utrzymania zamiast jednego. Dla typowej strony firmowej zwykły WordPress jest prostszy i tańszy w prowadzeniu.

  • Hosting

    Serwer, na którym leżą pliki strony i który wysyła je odwiedzającym.

    Na tanim hostingu współdzielonym dzielisz zasoby z setkami innych stron, co bywa widoczne w czasie ładowania. VPS to wydzielona maszyna, droższa, ale przewidywalna.

    W praktyce: Poradnik: ile naprawdę kosztuje utrzymanie strony

  • HSTS

    Nagłówek, który każe przeglądarce łączyć się ze stroną wyłącznie przez HTTPS.

    Po pierwszej wizycie przeglądarka sama zamienia http na https, więc atakujący w sieci publicznej nie może podstawić nieszyfrowanej wersji. Przed włączeniem trzeba mieć pewność, że cała strona i wszystkie subdomeny działają przez HTTPS, bo cofnięcie jest wolne.

    W praktyce: Poradnik: jak zabezpieczyć WordPressa, w tym nagłówki bezpieczeństwa

  • HTML, CSS, JavaScript

    Trzy podstawowe języki stron: HTML to treść i struktura, CSS to wygląd, JavaScript to zachowanie i interakcje.

  • IDOR

    Błąd, który pozwala zobaczyć cudze dane przez zmianę numeru w adresie, np. faktura/101 na faktura/102.

    Aplikacja sprawdza, czy jesteś zalogowany, ale nie sprawdza, czy to Twój zasób. To jeden z najczęstszych błędów w aplikacjach webowych i częsta znajdowana luka w audytach. Naprawia się go kontrolą uprawnień po stronie serwera przy każdym odczycie.

  • INP

    Miara tego, jak szybko strona reaguje na kliknięcia, stuknięcia i wpisywanie.

    INP zastąpił wcześniejszy wskaźnik FID w Core Web Vitals. Dobry wynik to poniżej 200 ms. Pogarszają go ciężkie skrypty, które blokują przeglądarkę, więc wtyczki i widżety dokładane bez pomiaru najczęściej psują ten wskaźnik.

  • JSON

    Prosty format zapisu danych, którym programy wymieniają się informacjami.

    Wygląda jak lista pól z wartościami i jest czytelny dla człowieka. Większość API zwraca dane właśnie w JSON-ie. W SEO używa się go też do danych strukturalnych (JSON-LD), które opisują stronę wyszukiwarkom.

  • Kod źródłowy

    Pliki, z których zbudowana jest strona. To one decydują, czy da się ją dalej rozwijać.

    Przy zamówieniu strony ustal na piśmie, że po zapłacie kod i dostępy przechodzą na Ciebie. Bez tego zmiana wykonawcy bywa równoznaczna z pisaniem strony od nowa.

  • Kopia zapasowa (backup)

    Kopia plików i bazy danych przechowywana poza serwerem strony, pozwalająca ją odtworzyć po awarii lub ataku.

    Kopia trzymana wyłącznie na tym samym serwerze co strona nie jest kopią zapasową. Przy poważnej awarii znika razem z oryginałem. Raz na jakiś czas sprawdź, czy odtworzenie rzeczywiście działa.

    W praktyce: Dyżur: codzienna kopia bazy i kopia do pobrania jednym kliknięciem

  • Landing page

    Pojedyncza strona nastawiona na jeden cel, np. zebranie zapytań o usługę.

    Menu jest zwykle okrojone, bo każdy dodatkowy odnośnik to okazja, żeby odwiedzający odszedł, zanim zostawi zapytanie.

  • Lazy loading

    Ładowanie obrazów dopiero wtedy, gdy zbliżają się do widocznego fragmentu ekranu.

    Skraca czas pierwszego wyświetlenia i oszczędza transfer, bo przeglądarka nie pobiera zdjęć z dołu strony, których nikt nie zobaczy. Nie stosuje się go do głównego obrazu u góry strony: jego opóźnienie pogarsza wskaźnik LCP.

  • LCP

    Largest Contentful Paint, czas, po którym pojawia się największy widoczny element strony. Dobry wynik to poniżej 2,5 sekundy.

  • llms.txt

    Plik w katalogu głównym strony, który w prostej formie opisuje jej zawartość dla modeli AI.

    To propozycja standardu, nie oficjalna norma, i żaden duży silnik nie obiecał z niego korzystać. Koszt jest niewielki: jedna strona z opisem oferty i najważniejszych adresów. Nie zastępuje dobrej treści ani danych strukturalnych.

  • Mapa strony (sitemap)

    Plik z listą adresów strony, który pomaga wyszukiwarkom znaleźć wszystkie podstrony.

    Zwykle leży pod adresem /sitemap.xml i zgłasza się go w Google Search Console oraz Bing Webmaster Tools. Mapa nie gwarantuje pozycji ani indeksowania, ale przyspiesza odkrycie nowych stron i pokazuje, które adresy uważasz za ważne.

  • Meta description

    Krótki opis strony, który wyszukiwarka może pokazać pod tytułem w wynikach.

    Nie wpływa wprost na pozycję, ale decyduje, czy ktoś kliknie. Ma około 150 znaków i powinna uczciwie streszczać, co jest na stronie. Google czasem zastępuje ją własnym fragmentem, jeśli uzna, że lepiej pasuje do zapytania.

  • Motyw WordPressa

    Zestaw szablonów i stylów, który decyduje o wyglądzie strony na WordPressie.

    Motyw gotowy z katalogu jest tani, ale często ciężki i pełen funkcji, których nie używasz. Motyw dedykowany jest napisany pod jedną stronę: lżejszy, szybszy i bez zbędnego kodu. Treści (teksty, zdjęcia) leżą osobno, więc zmiana motywu ich nie kasuje.

  • Ograniczanie liczby żądań (rate limiting)

    Limit, ile razy w danym czasie jeden użytkownik może wywołać daną akcję.

    Chroni formularze logowania i kontaktu przed zgadywaniem haseł oraz zalewaniem spamem, a API przed przeciążeniem. Limit stosuje się na serwerze, nie w przeglądarce, bo to atakujący kontroluje przeglądarkę.

  • OWASP Top 10

    Lista dziesięciu najczęstszych kategorii podatności aplikacji webowych, aktualizowana przez organizację OWASP.

    Jest punktem odniesienia dla audytów: zamiast szukać „czegokolwiek”, sprawdza się po kolei najlepiej udokumentowane klasy błędów.

    W praktyce: Poradnik: OWASP Top 10 bez żargonu

  • Responsywność

    Zdolność strony do poprawnego wyświetlania się na każdym ekranie, od telefonu po duży monitor.

    Ponad połowa ruchu w Polsce to telefony, dlatego projekt zaczyna się od wersji na telefon („mobile-first”), a dopiero potem powstaje układ na komputer.

  • REST API

    Najpopularniejszy sposób, w jaki aplikacje wymieniają dane przez internet za pomocą zwykłych adresów.

    Aplikacja wysyła żądanie pod adres (np. pobierz listę wpisów) i dostaje odpowiedź, zwykle w formacie JSON. WordPress ma własne REST API. Każdy punkt takiego API trzeba zabezpieczyć tak samo jak stronę: sprawdzać, kto pyta i do czego ma prawo.

  • robots.txt

    Plik, w którym mówisz robotom wyszukiwarek, do czego mają, a do czego nie mają wstępu.

    To prośba, nie zabezpieczenie: uczciwe roboty ją respektują, złośliwe nie. Nie chowaj w nim adresów, które mają być tajne, bo plik jest publiczny. Dobrze jest w nim wskazać mapę strony i nie blokować plików potrzebnych do wyświetlenia strony.

  • RODO

    Unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych; na stronie dotyczy m.in. formularzy kontaktowych i plików cookie.

    Minimum to polityka prywatności opisująca, kto przetwarza dane i w jakim celu, oraz zbieranie tylko tych danych, które są potrzebne do celu.

  • security.txt

    Plik na stronie, który mówi badaczom, jak zgłosić znalezioną lukę.

    Leży pod adresem /.well-known/security.txt i zawiera kontakt, język zgłoszeń oraz datę ważności. Dzięki niemu osoba, która znalazła błąd, wie, do kogo napisać, zamiast publikować go albo zrezygnować. Opisuje go standard RFC 9116.

  • SEO

    Optymalizacja strony pod wyszukiwarki, czyli działania zwiększające jej widoczność w bezpłatnych wynikach.

    Na SEO składa się warstwa techniczna (szybkość, struktura, dane strukturalne), treść odpowiadająca na pytania, które ludzie wpisują w wyszukiwarkę, oraz odnośniki z innych witryn.

  • SQL Injection

    Atak polegający na wstrzyknięciu własnego zapytania do bazy danych przez zwykłe pole formularza.

    Udany atak pozwala odczytać lub skasować dane. Obrona jest prosta i znana od lat: zapytania parametryzowane zamiast sklejania tekstu.

  • Środowisko testowe (staging)

    Kopia strony, na której próbuje się zmian, zanim trafią na stronę żywą.

    Aktualizacja wtyczki albo nowa funkcja najpierw działa na kopii. Jeśli coś się zepsuje, klienci tego nie widzą. To standard przy stronach, które zarabiają, bo testowanie na żywo oznacza ryzyko przestoju w najgorszym momencie.

  • SSL / HTTPS

    Szyfrowanie połączenia między przeglądarką a serwerem. To od niego pochodzi kłódka przy adresie strony.

    Bez HTTPS przeglądarki oznaczają stronę jako niebezpieczną, a dane z formularzy podróżują otwartym tekstem. Certyfikat jest dziś darmowy i odnawia się automatycznie.

  • SSRF

    Atak, w którym serwer zostaje zmuszony do wysłania żądania tam, gdzie atakujący sam nie sięgnie.

    Jeśli aplikacja pobiera adres podany przez użytkownika (np. podgląd linku), atakujący może wskazać adres wewnętrzny, niedostępny z internetu. Obrona to lista dozwolonych adresów i blokada sieci wewnętrznych, a nie samo sprawdzanie, czy adres wygląda poprawnie.

  • Tekst alternatywny (alt)

    Opis obrazu dla czytników ekranu i wyszukiwarek, wyświetlany też, gdy obraz się nie załaduje.

    Osoba niewidoma słyszy go zamiast zdjęcia, więc powinien mówić, co na nim jest, a nie upychać słowa kluczowe. Obrazy czysto dekoracyjne dostają pusty alt, żeby nie przeszkadzały. To jedno z wymagań WCAG i prosty element SEO obrazów.

  • Testy penetracyjne (pentest)

    Kontrolowana próba włamania do aplikacji, przeprowadzana za zgodą właściciela, żeby znaleźć luki przed atakującym.

    Kończy się raportem: co znaleziono, jak poważne to jest i w jakiej kolejności naprawiać. Po poprawkach robi się retest.

    W praktyce: Rysa: telefon jako stanowisko do sprawdzania sieci

  • TTFB

    Czas od kliknięcia do pierwszego bajtu odpowiedzi serwera.

    Pokazuje, jak szybko serwer zaczyna odpowiadać, zanim przeglądarka cokolwiek narysuje. Wysoki TTFB to zwykle wolny hosting, ciężka baza albo brak pamięci podręcznej. Dopóki on jest zły, optymalizacja obrazów nie uratuje wyniku.

  • Uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA)

    Logowanie hasłem plus drugi dowód, np. kod z aplikacji albo klucz sprzętowy.

    Nawet jeśli hasło wycieknie, bez drugiego składnika nikt się nie zaloguje. Najlepsze są klucze sprzętowe i aplikacje generujące kody; kody SMS są wygodne, ale słabsze. Dla konta administratora strony to jedno z najtańszych i najskuteczniejszych zabezpieczeń.

    W praktyce: Poradnik: jak zabezpieczyć WordPressa, w tym logowanie dwuskładnikowe

  • Uwierzytelnianie i autoryzacja

    Pierwsze sprawdza, kim jesteś, drugie, co Ci wolno.

    Logowanie to uwierzytelnienie. Autoryzacja to osobne pytanie, czy dany zalogowany użytkownik może otworzyć konkretną stronę albo rekord. Mylenie tych dwóch rzeczy jest źródłem wielu poważnych luk, w tym IDOR, więc kontrola uprawnień musi działać przy każdym żądaniu.

  • VPS (serwer wirtualny)

    Wydzielona część fizycznego serwera, z własnym systemem i zasobami tylko dla Ciebie.

    Daje pełną kontrolę nad konfiguracją, ale też pełną odpowiedzialność: aktualizacje systemu, zabezpieczenia i kopie zapasowe są po Twojej stronie albo wykonawcy. Hosting współdzielony jest prostszy, VPS elastyczniejszy i zwykle szybszy przy rosnącym ruchu.

  • WAF (Web Application Firewall)

    Filtr przed stroną, który odrzuca żądania wyglądające na atak.

    Sprawdza ruch pod kątem znanych wzorców, np. prób SQL Injection, zanim dotrze on do aplikacji. To warstwa dodatkowa: nie naprawia luki w kodzie, tylko utrudnia jej wykorzystanie. Zbyt agresywne reguły potrafią blokować prawdziwych użytkowników, więc trzeba je dostroić.

  • WCAG i dostępność

    Standard opisujący, jak budować strony użyteczne także dla osób z niepełnosprawnościami. Powszechnie wymagany poziom to AA.

    W praktyce to m.in. wystarczający kontrast tekstu, obsługa samą klawiaturą i opisy alternatywne obrazów. Zyskują na tym wszyscy, również osoby korzystające ze strony w słońcu albo jedną ręką.

  • Wtyczka (plugin)

    Dodatek do WordPressa, który dokłada jedną funkcję, np. formularz, sklep albo kopie zapasowe.

    Wtyczki są wygodne, ale każda to cudzy kod na Twojej stronie: spowalnia ją i może mieć lukę. Najwięcej włamań na WordPressa zaczyna się od nieaktualizowanej wtyczki. Dlatego instaluje się tylko te potrzebne, z żywym wsparciem, i aktualizuje na bieżąco.

    W praktyce: Poradnik: jak zabezpieczyć WordPressa, 12 kroków w kolejności ważności

  • XSS

    Cross-Site Scripting, wstrzyknięcie obcego skryptu, który wykona się w przeglądarce innego użytkownika.

    Wykorzystuje się go m.in. do przejmowania sesji zalogowanych osób. Chroni przed nim konsekwentne kodowanie danych wyświetlanych na stronie.

  • Zero-day

    Luka, o której wiedzą już atakujący, a dla której nie ma jeszcze poprawki.

    Producent ma na jej naprawę zero dni, stąd nazwa. Przed zero-dayem nie chroni samo aktualizowanie, dlatego liczy się warstwowa obrona: kopie zapasowe, minimum wtyczek, ograniczone uprawnienia i monitoring, który zauważy nietypowy ruch.

Brakuje hasła albo coś jest niejasne? Napisz, dopiszę.