W praktyce: Zdzichu: urządzenie pyta mój serwer, a serwer model AI
-
API
Sposób, w jaki dwa systemy wymieniają dane, np. strona pobiera stan magazynu z programu magazynowego.
-
Aplikacja webowa (PWA)
Strona, którą można dodać do ekranu telefonu i używać jak aplikacji, bez sklepu z aplikacjami.
Działa na każdym telefonie i komputerze z jednego kodu i potrafi częściowo pracować bez internetu. Do funkcji telefonu ma mniejszy dostęp niż aplikacja instalowana ze sklepu.
W praktyce: Poradnik: aplikacja czy strona
-
CI/CD
Automatyzacja budowania i wdrażania. Zatwierdzona zmiana w kodzie sama trafia na serwer.
Ogranicza to najczęstsze źródło awarii przy publikacji, czyli ręczne kopiowanie plików.
W praktyce: Dyżur: każda zmiana sama buduje się w GitHub Actions
-
Docker
Narzędzie pakujące aplikację razem z jej środowiskiem, żeby wszędzie działała tak samo.
Dzięki temu wdrożenie na nowym serwerze jest powtarzalne i nie wymaga ręcznego konfigurowania maszyny.
W praktyce: Dyżur: panel działa w kontenerze na moim serwerze
-
Edytor blokowy (Gutenberg)
Edytor WordPressa, w którym stronę składa się z bloków: akapitów, zdjęć, przycisków, układów.
Pozwala zmieniać treść i układ bez programisty, na żywym podglądzie. W nowoczesnych motywach blokowych w ten sam sposób edytuje się nagłówek, stopkę i szablony. Dobrze przygotowany motyw ogranicza wybór do tego, co pasuje do projektu, żeby nie dało się go przypadkiem zepsuć.
-
Framework
Gotowy szkielet, na którym buduje się aplikację, żeby nie pisać wszystkiego od zera.
Dla stron popularne są Astro i Next.js, dla aplikacji mobilnych Flutter. Wybór frameworka wpływa na szybkość strony i na to, kto później będzie w stanie ją rozwijać.
-
Frontend i backend
Frontend to część widoczna w przeglądarce, backend to serwer, logika i baza danych działające w tle.
Prosta wizytówka może nie mieć backendu wcale. Sklep, panel klienta czy logowanie już go wymagają.
W praktyce: Zdzichu: urządzenie na biurku to frontend, mój serwer to backend
-
Git
System, który zapisuje każdą zmianę w kodzie i pozwala do niej wrócić.
Dzięki Gitowi wiadomo, kto, kiedy i dlaczego zmienił daną linię, a nieudaną zmianę da się cofnąć w kilka sekund. Kod trzyma się też w zdalnym repozytorium (np. GitHub), więc awaria komputera nie oznacza utraty projektu.
-
Headless CMS
System do edycji treści, który nie rysuje strony: oddaje same dane innej aplikacji.
Treść trzymasz w panelu, a wygląd robi osobna aplikacja (frontend), która pobiera ją przez API. Daje swobodę techniczną, ale to dwa systemy do utrzymania zamiast jednego. Dla typowej strony firmowej zwykły WordPress jest prostszy i tańszy w prowadzeniu.
-
HTML, CSS, JavaScript
Trzy podstawowe języki stron: HTML to treść i struktura, CSS to wygląd, JavaScript to zachowanie i interakcje.
-
JSON
Prosty format zapisu danych, którym programy wymieniają się informacjami.
Wygląda jak lista pól z wartościami i jest czytelny dla człowieka. Większość API zwraca dane właśnie w JSON-ie. W SEO używa się go też do danych strukturalnych (JSON-LD), które opisują stronę wyszukiwarkom.
-
REST API
Najpopularniejszy sposób, w jaki aplikacje wymieniają dane przez internet za pomocą zwykłych adresów.
Aplikacja wysyła żądanie pod adres (np. pobierz listę wpisów) i dostaje odpowiedź, zwykle w formacie JSON. WordPress ma własne REST API. Każdy punkt takiego API trzeba zabezpieczyć tak samo jak stronę: sprawdzać, kto pyta i do czego ma prawo.
-
Środowisko testowe (staging)
Kopia strony, na której próbuje się zmian, zanim trafią na stronę żywą.
Aktualizacja wtyczki albo nowa funkcja najpierw działa na kopii. Jeśli coś się zepsuje, klienci tego nie widzą. To standard przy stronach, które zarabiają, bo testowanie na żywo oznacza ryzyko przestoju w najgorszym momencie.
-
VPS (serwer wirtualny)
Wydzielona część fizycznego serwera, z własnym systemem i zasobami tylko dla Ciebie.
Daje pełną kontrolę nad konfiguracją, ale też pełną odpowiedzialność: aktualizacje systemu, zabezpieczenia i kopie zapasowe są po Twojej stronie albo wykonawcy. Hosting współdzielony jest prostszy, VPS elastyczniejszy i zwykle szybszy przy rosnącym ruchu.
Brakuje hasła albo coś jest niejasne? Napisz, dopiszę.